Julian Ursyn Nemcewicz - Powrót posła - komedia polityczna
Teatr Narodowy rozpoczął działalność w 1765r. W tym roku została wystawiona sztuka "Natręci" Bielewskiego. Na scenie pojawiały się sztuki polskie, na tematy polityczne i społeczne. Ważną rolę w rozwoju teatru odegrał Wojciech Bogusławski, autor sztuki "Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale". Liczącą się postacią jest też Franciszek Bohomolec, autor komedii o dydaktycznym charakterze, działał również F. Zabłocki. Działalność teatru wspierana była przez króla - Poniatowskiego. Propagowano reformy w przedstawianych sztukach, dużą rolę odgrywała też proza, np. "Monitor", "Zabawy przyjemne i pożyteczne". Komedia polityczna (satyryczna) to odmiana komedii, w której akcent pada na ośmieszająca charakterystykę różnych zjawisk społecznych. W przypadku "Powrotu posła" ostrze krytyki skierowane jest przeciwko stronnictwom konserwatywnym, niechętnym reformom. Są oni ośmieszeni. Posługując się satyrą, autor krytykuje ich postawy, poglądy polityczne, zepsute obyczaje, zapatrzenie w prywatne interesy. Jednym z wątków, który pojawia się w sztuce, to wątek miłosny. Zakochani Walery i Teresa zabiegają o ślub i chcą, żeby ich uczucie zakończyło się dobrze. Drugi ważny wątek to wątek polityczny. Podkomorzy wspiera reformy i uważa, że są one niezbędne do funkcjonowania państwa. Starosta Gadulski jest konserwatystą, broni starych praw i szlacheckich przywilejów. Do ludzi popierających reformy zaliczamy Podkomorzego, Walerego, Podkomorzynę, Teresę. Do konserwatystów zaliczają się Starosta Gadulski, Starościna, Szarmancki.